راه‌اندازی سامانه‌های جدید پایش کیفیت هوا

 سحر تاج‌بخش در کنفرانس بین المللی مدیریت آلودگی هوا در محل سازمان هواشناسی با اشاره به اینکه در ۵۰ سال گذشته ایران رو به خشک شدن بیشتر حرکت کرده است به طوری که شاهد افزایش دما حدود ۴ دهم درجه در هر دهه و کاهش سالیانه ۸ دهم میلیمتری بارش بودیم گفت: از حدود سال ۱۹۹۰ به بعد شاهد افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش دمای جو کره زمین بودیم، به طوری که سال ۲۰۲۴ اولین سال گرم تاریخ کره زمین و سال ۲۰۲۵ دومین سال گرم تاریخ کره زمین لقب گرفتند.

از افزایش ۱.۵ درجه‌ای دمای هوای کره زمین عبور کردیم

وی ادامه داد: در سال ۲۰۲۴ شاهد پدیده النینو بودیم و از افزایش ۱.۵ درجه‌ای دمای هوای کره زمین عبور کردیم؛ افزایش دمایی که زندگی اکوسیستم‌های دریایی را از بین می‌برد و برگشت ناپذیر است.

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: پنجره فرصت‌ اقدامات اقلیمی روز به روز در حال کاهش است و حرکت به سمت توسعه پایدار و حفظ محیط زیست باید در اولویت قرار گیرد تا برای نسل‌های آینده شرایط بهتری فراهم شود.

تاج‌بخش افزود: در استان البرز، سامانه‌ای راه‌اندازی شده که قادر است غلظت آلاینده‌ها را با تفکیک مکانی حدود ۳ کیلومتر و به صورت ساعتی پیش‌بینی کند. این سامانه، آلاینده‌هایی مانند دی‌اکسید کربن و نیتروژن اکسیدها را پایش کرده و اطلاعات مربوط به آلودگی هوا را برای کلان‌شهرها مانند تهران و قم تولید می‌کند.

وی ادامه داد: علاوه بر این، دو سامانه دیگر نیز در ستاد مدیریت بحران ایجاد شده‌اند که یکی از آن‌ها به گرد و خاک اختصاص دارد. این ابزارها به عنوان پشتیبان یکدیگر عمل کرده و به بهبود دقت پیش‌بینی‌ها کمک می‌کنند.

رئیس سازمان هواشناسی اظهار داشت: اهداف توسعه پایدار در سال ۲۰۱۵ با هدف صلح پایدار برای مردم کره زمین طراحی شد که در آن به صورت مشخص ۱۷ هدف از جمله پیامدهای اقلیمی گنجانده شد.

تاج بخش با اشاره به ارتباط ذاتی بین آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی ادامه داد: گام نخست رای مدیریت شرایط اقلیمی کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای و همچنین سازگاری با آن است.

توسعه شبکه دیدبانی جوی

تاج بخش اضافه کرد: توسعه شبکه دیدبانی جوی می‌تواند به بهبود پیش‌بینی وضعیت آب و هوا کمک کند، به‌ویژه در زمان‌های آلودگی که اطلاعات دقیقی از پروفایل‌های جوی مورد نیاز است. با این حال، فقدان داده‌ها از برخی ایستگاه‌ها به دلیل شرایط امنیتی و عدم دسترسی به ابزارهای رادیوسون، چالش‌هایی را ایجاد کرده است.

وی گفت: پیچیدگی‌های ذاتی جو و محدودیت‌های مدل‌های هواشناسی نیز از دیگر مشکلات موجود هستند. این مسائل نشان می‌دهد که هواشناسی باید به‌عنوان ابزاری پیشگیرانه در کنترل آلودگی هوا مورد استفاده قرار گیرد.

رئیس سازمان هواشناسی افزود: با توجه به اقدامات انجام‌شده توسط سازمان محیط زیست و قوانین دولت، می‌توان برنامه‌هایی برای مدیریت آلودگی هوا و شرایط اقلیمی کشور طراحی کرد. تمرکز بر آلاینده‌های با عمر کوتاه مانند اس‌ال‌سی‌پی‌ها نیز می‌تواند تأثیر زیادی بر بهبود وضعیت اقلیمی و کاهش هزینه‌های سلامت داشته باشد.

این مقام مسئول اظهار داشت: سازمان هواشناسی کشور به تازگی اقدام به راه‌اندازی ابزارهای جدیدی برای پایش کیفیت هوا و پیش‌بینی آلاینده‌ها کرده است. این سامانه‌ها، به ویژه در استان خوزستان و البرز، به منظور اندازه‌گیری غلظت آلاینده‌های گازی و ارائه پیش‌بینی‌های دقیق‌تر برای ۷۲ تا ۱۲۰ ساعت آینده طراحی شده‌اند.

وی گفت: از جمله چالش‌های این سازمان می‌توان به تحریم‌ها و مشکلات تأمین قطعات یدکی برای تجهیزات هواشناسی اشاره کرد. عدم تمایل کارشناسان خارجی برای حضور در ایران به منظور به‌روزرسانی و تعمیر این تجهیزات نیز یکی دیگر از معضلات موجود است. این مشکلات باعث کاهش عمر و کارایی تجهیزات موجود شده و تولید داده‌های دقیق را دشوار کرده است.

رئیس سازمان هواشناسی خاطرنشان کرد: با وجود چالش‌های موجود، سازمان هواشناسی در تلاش است تا با به‌روزرسانی نرم‌افزارهای خود و همکاری با سازمان محیط زیست، داده‌های دقیق‌تری را برای مدیریت کیفیت هوا و تغییرات اقلیمی ارائه دهد.وی تاکید کرد: قوانین و مصوبات دولت در زمینه هوای پاک و مدیریت تغییرات اقلیمی می‌تواند به ارتقاء کیفیت هوا و کاهش گازهای گلخانه‌ای کمک کند.