ان‌بی‌سی: سعودی‌ها می‌ترسیدند «پروژه آزادی» ترامپ، ایران را به حمله تحریک کند

ان‌بی‌سی نیوز نوشت: به گفته دو مقام آمریکایی، مقامات سعودی از اعلام غافلگیرکننده دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه ایالات متحده شروع به هدایت کشتی‌ها از طریق تنگه هرمز خواهد کرد، عصبانی شدند و ترسیدند این اقدام بتواند حملات بیشتری را از سوی ایران به متحدان خلیج فارس تحریک کرده و درگیری را دوباره شعله‌ور کند. ان بی سی نیوز این هفته گزارش داد که واشنگتن این عملیات را بدون اطلاع قبلی به متحدان کلیدی خلیج فارس آغاز کرد.

 مقامات گفتند در پاسخ، پادشاهی عربستان به ایالات متحده اطلاع داد که اجازه نمی‌دهد نیروی هوایی آمریکا از پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در جنوب شرقی ریاض پرواز کند یا از حریم هوایی عربستان برای حمایت از این تلاش عبور کند. ترامپ عملیات را ۳۶ ساعت پس از آغاز آن متوقف کرد و حریم هوایی دوباره باز شد.

«پروژه آزادی» تلاش دولت ترامپ برای به جریان انداختن ترافیک از طریق تنگه‌ای بود که از زمان آغاز جنگ به رهبری آمریکا و اسرائیل توسط ایران مسدود شده بود. این عملیات پس از اعلام آتش‌بس در ۸ آوریل برای میانجی‌گری توافق صلح انجام شد. آمریکا و ایران در حال مذاکره هستند.

برخلاف برخی دیگر از کشورهای منطقه، عربستان سعودی همچنان می‌تواند نفت را بدون عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز جابجا کند. خط لوله شرقی-غربی آنها که ۷۵۰ مایل (حدود ۱۲۰۰ کیلومتر) از خلیج فارس تا دریای سرخ امتداد دارد، از تنگه عبور می‌کند و می‌تواند روزانه میلیون‌ها گالن نفت صادر کند. اگر تنگه بسته بماند یا عبور از آن بسیار خطرناک باشد، این خط لوله موقعیت بهتری به سعودی‌ها می‌دهد زیرا آنها همچنان می‌توانند نفت خود را از منطقه خارج کنند.

دکتر راید کریملی، معاون وزیر دیپلماسی عمومی عربستان سعودی، در ایکس نوشت: «پادشاهی عربستان سعودی همچنان از تنش‌زدایی و اجتناب از تشدید تنش و همچنین مذاکرات و تلاش‌های انجام شده در مورد آنها حمایت می‌کند.»

یک مقام منطقه‌ای گفت که پادشاهی دیپلماسی را ترجیح می‌دهد، اما حق دفاع از خود و حمایت از حق دفاع از خود متحدان خلیج فارس را برای خود محفوظ می‌دارد.

این مقام گفت: «روشی که قرار بود پروژه آزادی اجرا شود، پرریسک بود و می‌توانست باعث تشدید تنش شود.» متحدان خلیج فارس می‌توانستند متحمل حملات «فاجعه‌بار» شوند. این مقام گفت: «با این حال، همه چیز در عرض چند ساعت حل و فصل شد و کمتر از آن چیزی که به نظر می‌رسد دراماتیک بود.»

این مقام گفت که این مسائل قبلاً با چند تماس تلفنی حل و فصل می‌شد، «اما با توجه به دنیایی که امروز در آن زندگی می‌کنیم، عجله برای قرار دادن چیزها در رسانه‌های اجتماعی، توجه زیادی را به آنها جلب می‌کند.»

به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، کاخ سفید نخواهد گفت که آیا پروژه آزادی از سر گرفته خواهد شد یا کی، و رئیس‌جمهور همه گزینه‌های موجود را برای خود محفوظ می‌دارد. کاخ سفید همچنان این ادعا را که محدودیت‌هایی بر ایالات متحده در رابطه با این عملیات اعمال شده بود، رد می‌کند.

به گفته این مقام ارشد دولت ترامپ: «تمرکز بر انجام توافق است.»

یکی از مقامات گفت که این عملیات به زودی از سر گرفته نخواهد شد زیرا نگرانی‌های متحدان خلیج فارس همچنان پابرجاست.

مقامات آمریکایی گفتند هنگامی که سعودی‌ها و دیگر متحدان خلیج فارس با مقامات دولت ترامپ و مقامات نظامی آمریکا صحبت کردند تا نگرانی‌های خود را مبنی بر پرریسک بودن این عملیات ابراز کنند و بپرسند آمریکا چگونه به تجاوز ایران در قبال این عملیات پاسخ خواهد داد، ایالات متحده روشن کرد که توافق صلح تمرکز اصلی است و آمریکا به احتمال زیاد به حملات ایران به زیرساخت‌های منطقه پاسخ نخواهد داد.

رئیس‌جمهور روز یکشنبه این عملیات را در یک پست رسانه‌های اجتماعی اعلام کرد و مقامات ارشد امنیت ملی او ۳۶ ساعت بعد را صرف تبلیغ این تلاش برای کمک به عبور کشتی‌های تجاری از تنگه کردند، تنها برای اینکه ترامپ ناگهان آن را لغو کند.

یک مقام سوم آمریکایی گفت که نیروی نظامی آمریکا تعدادی کشتی اضافی را در خلیج فارس برای عبور از تنگه آماده می‌کرد که عملیات متوقف شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) قبلاً اعلام کرده بود که دو کشتی با پرچم آمریکا به عنوان بخشی از این عملیات از تنگه عبور کرده‌اند.

به گفته دو مقام، کویت همچنین گفت تا زمانی که ترامپ رویه خود را تغییر ندهد، استفاده نظامی آمریکا از پایگاه‌ها و حریم هوایی خود را برای حمایت از پروژه آزادی لغو می‌کند. سفارت کویت بلافاصله به پیامی که درخواست اظهار نظر می‌کرد پاسخ نداد.

نظامیان آمریکا به اجازه استفاده از قلمرو یک کشور دیگر به عنوان ABO اشاره می‌کنند که مخفف دسترسی، استقرار و پرواز (access, basing and overflight) است. جت‌های جنگنده، تانکرهای سوخت‌رسان و هواپیماهای پشتیبانی همگی برای پرواز به اجازه متحدان کلیدی منطقه نیاز دارند. عربستان سعودی و اردن برای اجازه استقرار هواپیماها حیاتی هستند، کویت برای پروازهای عبوری حیاتی است و عمان برای پروازهای عبوری و لجستیک دریایی.

کاخ سفید قبلاً گفته بود که «به متحدان منطقه‌ای قبلاً اطلاع داده شده است.

رئیس‌جمهور گفته است ممکن است مذاکره‌کنندگان آمریکایی بتوانند قبل از سفر او به پکن در هفته آینده برای دیدار با همتای چینی خود، شی جین پینگ، با رژیم ایران به توافق دست یابند.

اما روز جمعه، سنتکام گفت به دو تانکر دیگر که allegedly (به ادعای آنها) محاصره بنادر ایران را نقض کرده بودند، آتش گشوده است. این در حالی است که یک روز قبل، آمریکا و ایران در نزدیکی تنگه با یکدیگر تبادل آتش داشتند؛ تنگه‌ای که قبل از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کرد.

رئیس‌جمهور اصرار داشت که آتش‌بس همچنان پابرجاست، حتی در حالی که اعتراف کرد درگیری تمام نشده است.

رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد: «وقتی تمام شود، تمام شده است. اما قطعاً ما از نظر نظامی پیروز شده‌ایم. 

بر اساس داده‌های اس اند پی و بلومبرگ، روز جمعه هیچ تردد کشتی‌هایی در تنگه هرمز مشاهده نشد که سومین روز متوالی بود که ترددی وجود نداشت.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، این هفته با رهبران ایران دیدار کرد و گفت که پایان هرچه سریعتر جنگ حیاتی است.

به گزارش آسوشیتدپرس، وانگ در ویدئوی این دیدار گفت: «ما معتقدیم که آتش‌بس جامع فوری ضروری است، ازسرگیری خصومت‌ها قابل قبول نیست، و پایبندی به گفتگو و مذاکره بسیار مهم است.»